HINDI NA bago sa atin ang balita tungkol sa pagtaas ng presyo ng langis. Ngunit sa bawat paggalaw ng presyo nito, hindi lang numero ang nadadagdagan—kundi ang pangamba ng bawat pamilyang Pilipino kung paano pa pagkakasyahin ang araw-araw na gastusin.
Sa tuwing tumataas ang presyo sa gasolinahan, hindi ito nananatili roon. Unti-unti itong lumalaganap—sa pamasahe, sa presyo ng pagkain, sa bayarin sa kuryente. Sa madaling salita, ang krisis sa langis ay nagiging krisis sa hapag-kainan.
Mula sa Pandaigdigang Gulo, Hanggang sa Lokal na Paghihirap
Bakit tila tayo ang laging apektado ng kaguluhan sa malalayong bahagi ng mundo?
Ang katotohanan: nakadepende ang Pilipinas sa inaangkat na langis. Kaya anumang tensyon sa mga bansang pinagmumulan nito ay agad nating nararamdaman.
Ganito ang takbo ng merkado: kapag may banta sa supply, nagkakaroon ng pangamba. Kapag kumonti ang supply at nananatiling mataas ang demand, kusang tumataas ang presyo. Ito ang simpleng lohika ng supply at demand—ngunit ang epekto nito ay malalim at mahapdi para sa ordinaryong mamamayan.
Ngunit hindi lang ito usapin ng ekonomiya.
Sa likod nito ay mga tunggalian sa kapangyarihan at impluwensya. At sa gitna ng mga desisyong hindi naman natin kontrolado, ang Pilipinong pamilya ang siyang sumasalo ng pinakamabigat na epekto.
Ang Totoong “Chain Reaction” sa Ating Buhay
Kapag tumaas ang presyo ng langis, kasunod nito ang sunod-sunod na pasanin:
-Mas mahal na pamasahe – dagdag gastos sa bawat biyahe ng manggagawa at estudyante at iba pang pasahero
-Mas mahal na pagkain – tumataas ang presyo ng bigas, gulay, at iba pang pangunahing bilihin
-Mas mataas na bayarin – kuryente, tubig at iba pang serbisyo ay sumasabay sa pagtaas
-Humihinang kita – habang tumataas ang gastos, lalong lumiit ang halaga ng sahod.
Sa huli, ang bawat sentimong dagdag sa langis ay direktang kumakaltas sa kakayahan ng pamilya na mabuhay nang maayos.
Kulang ang Panandaliang Tugon
Sa harap ng ganitong krisis, makatarungan lamang na itanong: sapat ba ang ginagawa ng gobyerno?
May mga hakbang na inilalatag, ngunit kadalasan ay panandalian lamang ang epekto.
Ang ayuda, bagama’t mahalaga, ay mabilis ding nauubos at hindi kayang tapatan ang tuloy-tuloy na pagtaas ng presyo.
Samantala, nananatiling mataas ang buwis sa langis—VAT at excise tax—na lalo pang nagpapabigat sa konsyumer. Kasabay nito, nananatili rin ang malaking alokasyon sa mga pondong hindi naman napapakinabangan ng mamamayan, gaya ng confidential funds at pork barrel.
Sa ganitong kalagayan, malinaw: ang pasanin ay higit na napupunta sa taumbayan kaysa nababawasan.
Kung tunay na layunin ang ginhawa ng mamamayan, kinakailangan ang mas malinaw at matapang na hakbang:
Una, agarang ginhawa.
Suspendihin o bawasan ang VAT at excise tax sa langis upang maramdaman agad ang pagbaba ng presyo. Siguraduhin ding sapat at direktang nakakarating ang ayuda sa mga pinakaapektadong sektor.
Ikalawa, maayos na paggamit ng pondo.
Repasuhin ang pambansang badyet. Ang pagbawas sa confidential at intelligence funds, at ang pag-alis sa pork barrel, ay maaaring maglaan ng mas malaking pondo para sa serbisyong tunay na kailangan ng mamamayan—kalusugan, edukasyon, at kabuhayan.
Ikatlo, pangmatagalang seguridad.
Palakasin ang papel ng pamahalaan sa mahahalagang serbisyo tulad ng kuryente at tubig upang maprotektahan ang interes ng publiko. Kasabay nito, dapat seryosohin ang pamumuhunan sa renewable energy upang mabawasan ang pagdepende sa imported na langis.
Ang krisis sa langis ay hindi lamang usapin ng ekonomiya. Ito ay usapin ng dignidad—kung paano nabubuhay ang bawat Pilipino araw-araw.
Sa ganitong panahon, kailangan ang pamahalaang hindi lamang tumutugon, kundi nangunguna sa paghahanap ng pangmatagalang solusyon. At kailangan din ang mamamayang mulat, mapanuri, at handang igiit ang nararapat.
Sapagkat sa bawat pagtaas ng langis, hindi lang presyo ang tumataas—kundi ang hamon na tiyaking ang pag-unlad ay hindi lamang para sa iilan, kundi para sa lahat.
