SA PAGSALUBONG sa 2026, may isang katotohanang hindi na maaaring pagtakpan: ang katiwalian sa pamahalaan ay hindi na usap-usapan—ito ay lantad, paulit-ulit, at tila hindi na natitinag ng hiya o pananagutan.
Sa nagdaang taon, nasaksihan ng sambayanan ang sunod-sunod na pagdinig sa Kongreso at Senado. Bilyun-bilyong piso ng pondo ng bayan ang nabunyag na nawaldas. Mga pangalan mula sa lehislatibo at ehekutibo ang nadawit. Sa harap ng kamera, may matitigas na pahayag at matatapang na pangako—may nagsabing may mananagot “bago mag-Pasko.”
Ngunit lumipas ang Pasko. At ang hustisya, muli, ay nanatiling salita lamang.
Hindi na ito simpleng kabiguan ng sistema. Isa na itong malinaw na babala: sa kasalukuyang kaayusan, mas mabilis pa ring makulong ang mahirap kaysa managot ang makapangyarihan.
Habang nagbabanggaan ang mga press release at legal na palusot, ang tunay na talo ay ang karaniwang Pilipino—manggagawa, magsasaka, mangingisda, negosyante, propesyonal, at kabataan—na patuloy na nagbabayad ng buwis ngunit bihirang makinabang.
Mas masahol, muling binubuhay ang pork barrel—nagpalit man ng pangalan, pareho pa rin ang resulta.
Ang pondong dapat sana’y para sa ospital, silid-aralan, kalsada, at pagkain ay nauuwi sa patronage, impluwensya, at bulsa ng iilan. Hindi lamang ito usapin ng pera; ito ay pagnanakaw ng pagkakataon at kinabukasan.
Sa pagpapatuloy nito sa 2026, hindi na kailangang manghula:
-Lalawak ang gutom habang lumalalim ang agwat ng mayaman at mahirap.
-Guguho ang tiwala sa pamahalaan, mga institusyon, at sa mismong demokrasya.
-At ang utang—pinansyal at moral—ay ipapasan sa susunod na henerasyon.
Dito dapat maging malinaw ang paninindigan:
-ang pananahimik ng mamamayan ay hindi pagiging neutral—ito ay pahintulot sa mga salot na patuloy na mangurakot sa gobyerno.
-Hindi sapat ang mainis, at lalong hindi sapat ang umasa na “may gagawa rin niyan.”
-Sa bawat pagkakataong hindi tayo naniningil, mas tumitibay ang loob ng mga umaabuso sa kapangyarihan.
Ang hamon ngayong 2026 ay hindi radikal. Ito ay makatarungan at makabayan:
-Igiit ang ganap na transparency sa paggamit ng pondo ng bayan.
-Maningil ng pananagutan, gaano man kataas ang posisyon o kasikat ang apelyido.
-Tanggihan ang kultura ng paglimot, sapagkat dito namumuhay ang katiwalian.
Hindi awtomatikong nagdadala ng pagbabago ang bagong taon. Ang pagbabago ay bunga ng isang bayang mulat, mapanuri, at handang ipaglaban ang tama—may tapang, dangal, at paninindigan.
Sa huli, ang tanong sa pagsisimula ng 2026 ay hindi na kung umiiral ang katiwalian—matagal na itong napatunayan—kundi kung hanggang kailan ito pahihintulutan ng sambayanan.
Ang kapangyarihan ng pamahalaan ay nagmumula sa tiwala ng mamamayan at nananatili lamang hangga’t ito’y pinangangalagaan. Kapag ang sistematikong pagnanakaw ay pinalalampas, ang katahimikan ay nagiging anyo ng pagsang-ayon.
Ang paniningil ng pananagutan ay hindi isang radikal na hakbang, kundi isang pundamental na bahagi ng demokrasya
ito ang mismong diwa ng isang gumaganang demokrasya. At kung may saysay ang 2026, ito’y matatagpuan sa muling paggising ng kolektibong konsensya ng bayan—isang nagkakaisang paninindigang nagsasabing ang kapangyarihan ay dapat manatili kung saan ito tunay na nararapat: sa mamamayan.
Kaalinsabay ang mas pinalawak at mas nagkakaisang pagkilos para makaroon ng makabuluhang pagbabago at tunay na bagong taon para sambayanang pilipino.
